Уладзімір Садоўскі (yozas_gubka) wrote,
Уладзімір Садоўскі
yozas_gubka

Спадчына БелСавАрх. Апошні дзень выставы архітэктурных макетаў

Зараз у мяне з аператыўнасцю цяжка, я пабываў на адкрыцці выставы ў аўторак, а пост пішу ў апошні дзень яе працы ў пятніцу:(

Тым не менш хачу сказаць, што 8 лістапада ў фае корпуса Дзяржаўнага інстытута кіравання і сацыяльных тэхналогій БДУ па вул. Маякоўскага 96 у Мінску адкрылася выстава макетаў будынкаў савецкага перыяду. Яе арганізатар архітэктар, кандыдат мастацтвазнаўства, дацэнт кафедры мастацтваў Яўген Марозаў сабраў у адной зале будынкі розных стыляў і кірункаў, характэрных для савецкай архітэктуры. Усе макеты - гэта вынік шматгадовай працы выкладчыка і яго студэнтаў. Аснову экспазіцыі складаюць макеты даваенных будынкаў, частка з якіх да нашага дня не захавалася, частка і зусім не была пабудавана - макеты выкананы па нерэалізаваных чарцяжах, знойдзеных у архівах. Гэты перыяд абраны не выпадкова - кандыдацкая праца Яўгена Марозава была прысвечана міжваеннай архітэктуры Беларусі.
 
1. Галоўны стэнд выставы з макетам Дома ўрада.


 
2. Па словах Яўгена Марозава, стварэнню кожнага макета папярэднічала вялікая падрыхтоўчая праца па зборы матэрыялаў, чарцяжоў і фатаграфій абранага будынка. Зрэшты, не заўсёды ўдавалася знайсці поўную інфармацыю, асабліва пра будынкі, што не захаваліся. Напрыклад, макет Дзяржбанка прыйшлося рабіць, абапіраючыся ўсяго на некалькі даваенных фатаграфій і праектных эскізаў з архітэктурных кніг 1930-х гадоў. На фота ніжэй макет Дзяржбанка. Будынак быў узведзены ў 1932 годзе і размяшчаўся на галоўнай вуліцы Мінска, быў разбураны падчас пасляваеннай рэканструкцыі праспекта Незалежнасці. Больш падрабязна пра дзяржбанкаў можна пачытаць тут.

 
3. Праект Дзяржбанка архітэктара Георгія Гольца, ілюстрацыя з кнігі "Выяўленчае мастацтва БССР. 1932 год "


4. Зрэшты, часам макетабудаўнікам шанцавала. Яўген Марозаў знайшоў у адным з мінскіх архіваў поўны набор рабочай дакументацыі па галоўнаму корпусу політэхнічнага інстытута ў Мінску (цяпер БНТУ) якім яго планавалася ўзвесці ў пачатку 1930-х гадоў. Будаўнічыя працы па праекце архітэктара Георгія Лаўрова былі пачаты ў 1931 годзе, але ў такім выглядзе будынак так і не быў узведзены. Дадзены макет дае зразумець, якім «палітэх» задумваўся першапачаткова.

   
5. Канструктывісцкі праект Лаўрова пасля быў зменены архітэктарам Наталляй Маклецовой, а пасля вайны пашкоджаны будынак галоўнага корпуса быў адбудаваны ў стылі неакласіцызму. На фота працэс пабудовы корпуса па першапачатковаму праекту, пачатак 1930-х:


6. У калекцыі выставы ёсць не толькі будынкі даваеннага перыяду, студэнтамі былі выкананы таксама і макеты пасляваеннай архітэктуры Беларусі. У экспазіцыі можна ўбачыць будынкі Беларускай дзяржаўнай філармоніі, ДК Тэкстыльшчыкаў, НДІ глебазнаўства, автовакзала «Усходні», гасцініцы ў Маладзечна і г.д. Ёсць ў калекцыі макет забудовы бульвара Талбухіна ў Мінску. Комплекс з трох дзевяціпавярховых дамоў, кінатэатра «Партызан» і рэстарана «Каменная кветка» быў узведзены ў 1966 годзе і стаў знакавай архітэктурнай з'явай для сталіцы тых гадоў. Сёння забудова гэтага месца выглядае некалькі інакш, на макеце прадстаўлены арыгінальны выгляд будынкаў з 1960-х.


8. Як я ўжо казаў экспазіцыя выставы будзе знаходзіцца ў фае корпуса ДІКСТ БДУ да сёння. Па словах яе арганізатара Яўгена Марозава, хутчэй за ўсё гэта будзе апошняя выстава з выкарыстаннем дадзеных макетаў. На жаль, матэрыял, з якога яны зроблены, недаўгавечны, будынкі з паперы і кардона з часам дэфармуюцца, забруджваюцца і разбураюцца. Гэтак жа ў інстытуце, дзе працуе архітэктар, не хапае памяшканняў для захоўвання маштабных макетаў з калекцыі Марозава. Хутчэй за ўсё, большасць аб'ектаў выставы неўзабаве можа апынуцца на сметніку. Макет будынка Беларускай геафізічнай абсерваторыі, пабудаванай ў 1933 годзе, адзін са старэйшых макетаў калекцыі.


9. Дарэчы, будынак па вуліцы Маякоўскага 96, у якім праходзіць выстава, гэтак жа цікавы з гістарычнага пункту гледжання. Пабудаваны ён ў 1932 годзе як школа фабрычна-завадскога вучнёўства (тып прафесійна-тэхнічных навучальных устаноў у СССР з 1920-х, 1930-х гадоў). Нягледзячы на ​​шматлікія перабудовы і рамонты, будынак усё яшчэ захоўвае рысы канструктывісцкага стылю.
 

10. Пабудаваны ў 1930-я гады на ўскраіне даваеннага Мінска, сёння корпус з усіх бакоў акружаны жылымі дамамі. Для многіх жыхароў навакольных высотак гэты будынак у двары гэтак жа бачыцца своеасаблівым макетам.
Tags: Мінск, Мінская міжваенка, Усходняя Беларусь, архітэктура, фота
Subscribe

Posts from This Journal “Мінская міжваенка” Tag

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 1 comment