?

Log in

No account? Create an account
Мае артыкулы на TUT.BY за 2017-2018 гады (частка 2)
партрэт
yozas_gubka
Працяг учорашняга паста са спасылкамі на мае артыкулы ў ТУТ.БАЙ:

1. "Снести нельзя восстановить. Как выглядели разрушенные достопримечательности Беларуси после войны" - фотаздымкі пасляваеннага стану многіх беларускіх помнікаў архітэктуры з асабістага архіву прафесара Міхаіла Кацара.


Працяг +4 артыкулыCollapse )

Buy for 10 tokens
Buy promo for minimal price.

Мае артыкулы на TUT.BY за 2017-2018 гады (частка 1)
партрэт
yozas_gubka
Раптам вы прапусцілі, ці не сочыце за маімі публікацыямі ў іншых соцсетках - падборка артыкулаў на tut.by якія былі апублікаваныя цягам апошніх 1,5 гадоў. Ну і, дарэчы, у мяне на tut.by ёсць асобная старонка дзе пералічаны ўсе мае артыкулы для партала: news.tut.by/author/2569.html

1. "В тени Лангбарда. Каким мог быть Минск, если бы его построили авангардисты" - як маглі б выглядаць будынкі Акадэміі навук і Опернага тэатра ў Менску калі б іх рэалізавалі паводле праектаў Георгія Лаўрова.


Працяг +6 артыкулаўCollapse )

Маладзечна. Праект кінатэатра "Радзіма" на 500 месцаў, 1946 год.
партрэт
yozas_gubka
Што аб'ядноўвае беларускі горад Маладзечна і ўкраінскі Краматорск? "Радзіма"! Падрабязнасці ніжэй)

1. У кнізе "Архитектура страны советов: кинотеатры" 1948 года выдання знайшоў фота макета кінатэатра на 500 для Маладзечна архітэктара В.Шчарбакова:


Працяг +7 фотаCollapse )

Краснае. Былое надлясніцтва "Уша" 1927-29 гадоў пабудовы
партрэт
yozas_gubka
Пост спецыяльна для kresy_arch

1. Пра гэтае месца я даведаўся дзякуючы галоўнаму ляснічаму Маладзечанскага лясгаса Андрэю, ён прыйшоў на маю экскурсію па Гелянова ў Маладзечна і расказаў, што ўжо шмат гадоў працуе ў месцы непасрэдна звязаным з міжваеннай архітэктурай - а менавіта на тэрыторыі былога надлясніцтва "Уша" збудаванага ў 1927-29 гадах у вёсцы Краснае пад Маладзечна:


Працяг +10 фотаCollapse )

Фэст экскурсаводаў 2018: мая экскурсія па Маладзечна
партрэт
yozas_gubka
21-22 красавіка ў розных гарадах Беларусі і замежжа будуць праходзіць бясплатныя экскурсіі ў межах "Фэста экскурсаводаў" (поўны спіс можна глянуць тут: festguides.by/program), я як звычайна правяду адну экскурсію па Маладзечна. Падчас экскурсіі мы пройдземся па Гелянова, дзе я падзялюся новымі звесткамі і адкрыццямі наконт пабудоў былога гарнізона 86 пяхотнага палка Войска Польскага, які знаходзіўся тут у 1922-1939 гадах.

Прыходзце 22 красавіка ў нядзелю ў 14:00 на ганак драматычнага тэатра па Чкалава 7.

Карчы #51: вяртанне вясны
партрэт
yozas_gubka
1. Пасля палутарагадавой спячкі карчы вяртаюцца ў старым фармаце! Увесь гэты час карчы жылі ў асноўным ў маім інстаграме, які рэгулярна абнаўляецца - www.instagram.com/yozas_gubka. Гэты выпуск яшчэ адметны тым, што ў ім я упершыню паспрабую выкарыстаць сервіс яндэкс.дыск у якасці фотахостынга (бо яндэкс.фоткі хутка накрыюцца і самі пераедуць на дыск), таму калі раптам будуць якія праблемы з адлюстраваннем фотак - пішыце ў каменты, будзем разбірацца. Першае фота ў стылі "старае і новае", зробленае падчас першага вясновага корчэпаходу па наваколлях працы:


Працяг +20 фота...Collapse )

Фота дня
партрэт
yozas_gubka
papa_rimsskij і святая троіца мабільных аператараў:

Зафотана ў цэнтры Іўя, Гродзенскай вобласці.

"На крукі свая" - новае апавяданне для зборніку "10+10: Мінск"
партрэт
yozas_gubka
Прэм'ера майго новага апавядання для зборніка "10+10: Мінск", які выйдзе ў траўні да пачатку фестываля "Горад і кнігі 2018".

Падзеі тэкста адбываюцца ў Менску 1930-х гадоў. На фота ніжэй - адзін з будынкаў, які апісаны ў апавяданні - новы корпус НКУС на Савецкай, які не захаваўся да нашага часу:


Тэкст цалкам можна прачытаць тут: http://bookfest.by/ru/news/1010-uladzimir-sadouski

Дарэчы, у апавяданні я вырашыў трохі пагуляцца ў адсылачкі (пачынаючы з назвы), хто знойдзе больш, той малайчына:)

"Беларускі піонэр" - мой гістарычны канал у Telegram
партрэт
yozas_gubka
Вітаю! Даўно не пісаў сюды, не скажу, што буду рабіць гэта часцей, але ў прынцыпе ЖЖ не кіну і здаляць не буду. Блог застаецца рэзервнай пляцоўкай і месцам для вялікіх пастоў, даволі рэдкіх у апошні час. Але ёсць месца, дзе я стараюся рабіць публікацыі часцей - у Telegram:



https://t.me/belaruskipioner
спасылка на WEB-версію: https://web.telegram.org/#/im?p=@belaruskipioner

"Беларускі піонэр" - гэта мой гістарычны канал на тэму БССР 1920-х, 1930-х гадоў. Там я пошчу ўрыўкі з міжваенных часопісаў і газет, вокладкі кніг, выдадзеных тады, старыя фота, зацемкі пра міжваенную архітэктуру і шмат іншага. Далучайцеся!

У канала таксама ёсць свой стыкерпак: https://t.me/addstickers/belpioner

Джэк-вантробшчык Аршанскай акругі
партрэт
yozas_gubka


Водгук на кнігу Змітра Дзядзенкі "Вялікая пралетарская сэксуальная рэвалюцыя"

БССР 1920-х гадоў рэдка трапляе на старонкі сучаснай беларускай прозы. З нядаўняга можна прыгадаць бадай што толькі “Захоп Беларусі марсіянамі” Алеся Аркуша, дзе адна з сюжэтных ліній адбываецца ў Полацку 1925 года. Але ж, на маю думку, гэты час варты больш шырокай “навелізацыі”. Нашы 1920-я багатыя як літаратурнай спадчынай (неўміручыя “Запіскі Самсона Самасуя” Андрэя Мрыя), так і разнастайнымі гістарычнымі акалічнасцямі, праз якія прайшла тады краіна (Савецка-Польская вайна, пабудова савецкай Беларусі, беларусізацыя). Мне, як даследчыку міжваеннай Беларусі, было цікава даведацца, што ў 2017 годзе за гэты перыяд вырашыў узяцца Зміцер Дзядзенка ў сваёй новай кнізе “Вялікая пралетарская сэксуальная рэвалюцыя“. Тэкст выйшаў у электронным варыянце і яго пакуль можна набыць толькі на сайце электроннай кнігарні “Kniharnia.by”.

“Вялікая пралетарская сэксуальная рэвалюцыя” – пачынаецца як дэтэктыў у гістарычным антуражы. У Оршы другой паловы 1920-х гадоў адбываецца забойства, знойдзены труп прастытуткі з перарэзаным горлам, злачынца невядомы. Праз некаторы час знаходзяць яшчэ адну забітую падобным чынам жанчыну, але гэтым разам ахвяра з “эліты” савецкага грамадства – загадчыцца жанадзелу гаркама партыі Валянціна Мачуга. За справу бярэцца АДПУ.

Як аматар “міжваенкі”, я ў першую чаргу хачу сказаць пару словаў пра антураж кнігі. Дзядзенка малюе эпоху з дапамогай даволі простых інструментаў: пераліку разнастайных савецкіх устаноў і арганізацый, цытатавання зацемак з тагачасных часопісаў і ўрыўкаў прац бальшавіцкіх тэарэтыкаў (напрыклад, Калантай), увядзеннем тыповых для эпохі герояў (ветэрана імперыялістычнай вайны, чэкіста і інш.) і апісання агульнавядомых асаблівасцяў быта 1920-х. Месцамі атмасфера перададзена ўдала – гэта ў першую чаргу датычыцца апісання паседжанняў аршанскай філіі “Маладняка”. Але часцей у тэксце паглыблення ў 1920-я не адчуваецца: напрыклад, у кнізе аршанскія міліцыянты апытваюць сведкаў забойства прастытуткі канцэлярнай мовай пратаколаў сучаснай беларускай міліцыі. Не тое каб канцэлярызмы надта змяніліся за стагоддзе, але ж няма ў той сцэне сваёй рызынкі, якая б дакладна адносіла падзеі да гістарычнага кантэксту. Тая сцэна магла б спакойна адбывацца не ў Оршы 1920-х, а ў Мінску 2010-х, розніцы чытач не адчуў бы. Таксама ў кнізе ўжываецца вельмі спрошчаны і схематычны падзел персанажаў на чальцоў оруэлаўскай “унутранай партыі” і оруэлаўскіх жа “пролаў”. Асноўныя дзеючыя асобы аповесці – гэта службоўцы і чальцы кампартыі - паказаныя, як сытыя, добра апранутыя людзі, без побытавых і грашовых праблем, а вакол іх галодныя, дурнаватыя, брудныя сяляне і гарадскія рабацягі ў якасці фона. Здаецца ж, у 1920-я савецкая ўлада яшчэ не надта моцна адасоблівалася ад працоўнага люду, каб быў заўважны такі оруэлаўскі падзел. Многія ўрадоўцы таго часу мелі такія ж побытавыя праблемы як і простыя рабочыя з гарадскіх ускрайкаў. Няма ў кнізе і абяцаных у анатацыі “рытмаў НЭПа”, адна сцэна ў рэстаране з п’яным “нэпманам” для галачкі і ўсё.

Што датычыцца цэнтральнай тэмы кнігі – уласна “сэксуальнай рэвалюцыі”, то і яна раскрыта вельмі спрошчана і нават шаблонна. Напрыклад, рэвалюцыйны злом патрыярхальнай сям’і на прыкладзе пары Валянціны і Канстанціна Мачугаў паказаны вельмі павярхоўна. Муж, які да рэвалюцыі часцяком звяртаўся да рукапрыкладства ў дачыненнях з супругай, пасля здзяйснення гістарычнага матэрыялізму атрымаў адлуп ад жонкі, ўзброенай марксістска-ленінскімі пастулатамі пра новы быт. Тэма прастытуцыі, вельмі характэрнай для БССР 1920-х гадоў праблемы, ўзгадваецца ў кнізе Дзядзенкі даволі ўскосна, толькі на прыкладзе забітай напачатку сюжэта дзяўчыны. Так, у кнізе ёсць шмат пасцельных сцэн, але ж, як і ў выпадку з “рытмамі НЭПа”, усе гэтыя сцэны напісаны нібыта “для галачкі” - каб апраўдаць слова “сэксуальная” у назве твора. Апісанні сэксу ў кнізе механістычныя, пазбаўленыя любоўнай эстэтыкі. У гэтым пункце я не магу абысціся без параўнання з класікай: у тых жа “Запісках Самсона Самасуя”, напісаных у 1920-я, нашмат больш адчуваецца жарсці і сэксуальнага юру (і гэта ня гледзячы на поўную адсутнасць пасцельных сцэн), чым ў “Вялікай пралетарскай сэксуальнай рэвалюцыі” Дзядзенкі.

З сюжэтнага боку кніга таксама пакутуе на некалькі характэрных для сучаснай беларускай прозы сымптомаў: яна надта кароткая (у кнізе змешчана толькі адна аповесць) і ў яе абарваная і скамечаная канцоўка, нібыта аўтар спяшаўся завяршыць тэкст да пэўнага тэрміну. Гэтыя хібы ўласцівы многім маладым беларускім празаікам і аўтар гэтай рэцэнзіі не выключэнне. Усе мы некуды спяшаемся, стараемся хутчэй-хутчэй выдаць сваю кнігу, і за гэтай спешкай губляецца якасць.

Дэтэктыўны складнік сюжэту “Сэксуальнай рэвалюцыі” затухае недзе да сярэдзіны аповесці і не ўяўляе з сябе нечага экстраардынарнага. Цікавая напачатку лінія з Канстанцінам Мачугай, які з-за п’янкі не памятае, ці ні ён забойца сваёй жонкі, губляецца пад наплывам іншых сюжэтных дарожак, на якія Зміцер Дзядзенка спяшаецца выбегчы, пакідаючы недасказанымі старыя. Героі аповесці апісаны скупа і незапамінальна. Часам бывае цяжка адрозніць дзе скончваецца лінія з адным героем і пачынаецца гісторыя іншага, настолькі аднолькавымі яны чытаюцца ў тэксце. За выняткам адной-двух асаблівасцяў усе мужчынскія персанажы выглядаюць блізняткамі. Жаночыя таксама не блішчаць арыгінальнасцю.

“Вялікая пралетарская сэксуальная рэвалюцыя“ – твор з добрай задумкай, цікавым сэтынгам, але не вельмі дасканалай рэалізацыяй. Бачна, што Зміцер Дзядзенка стараўся ахапіць як мага больш акалічнасцяў жыцця ў Савецкай Беларусі ў 1920-я гады і дадаць рызынку ў выглядзе той самай “сэксуальнай рэвалюцыі”, але ў пагоне за ўсеахопнасцю ўціснутай ў занадта малы аб’ём згубілася якасць. Тым не менш, спадзяюся, што Зміцер не кіне сваёй працы на ніве навелізацыі нашай мінуўшчыны пачатку ХХ стагоддзя, а “Сэксуальная рэвалюцыя” стане першым крокам да новых твораў у рэдкім для нашых часоў сэтынгу Беларусі 1920-х гадоў.

"Лабірынты безыменнага горада" - апавяданне ў жанры мэшап
партрэт
yozas_gubka


Напісаў (ну як напісаў, перамяшаў) на днях апавяданне ў жанры "мэшап", у якім перамяшаў творчасць беларуса Вацлава Ластоўска і амерыканца Говарда Лаўкрафта.

У якасці "лікбезу" - тэрмін "мэшап" (англ. mashup) паходзіць з электроннай музыкі, дзе ў пачатку 2000-х склаўся накірунак стварэння трэкаў шляхам змешвання двух падобных кампазіцый. У літаратуры ўпершыню пра "мэшап" загаварылі ў сувязі з творчасцю амерыканскага пісьменніка Сэта Грэма-Сміта. У 2009 годзе ён перапрацаваў класічны раман Джэйн Осцін "Пыха і перадузятасць" у зомбі-хорар "Пыха і перадузятасць і зомбі" і пры гэтым выкарыстаў каля 80% арыгінальнага тэксту пісьменніцы. Надалей гэтай тэхнікай пачалі карыстацца іншыя пісьменнікі і ў наступныя гады выйшлі раманы "Адроід Карэніна" Бэна Х. Уінтэрса, "Прыгоды Гекльберы Фіна і зомбі Джыма" Біла Чалгоша і інш. Зрэшты, прыклады перамешвання тэкстаў розных аўтараў у адной кнізе сустракаліся і раней. Так Умберта Эко у дэбютным рамане "Імя ружы" 1980 года выкарыстаў вялікія кавалкі тэкстаў аўтараў часоў сярэднявечча без пазначэння цытаты, прычым так арганічна ўбудаваў іх у свой тэкст, што пазнаць запазычванне змог бы толькі вузкі спецыяліст-гісторык.

Апавяданне "Лабірынты безыменнага горада" створана шляхам перамешвання двух апавяданняў: "Лабірынты" беларускага гісторыка Вацлава Ластоўскага і "Безыменны горад" амерыканскага культавага пісьменніка літаратуры жахаў Говарда Лаўкрафта (у тэксце таксама выкарыстаны ўрыўкі з яго апавядання "Фэст" у перакладзе Уладзіславы Гурыновіч). Абодва апавяданні напісаныя амаль у адзін час: "Безыменны горад" у 1921 годзе, "Лабірынты" у 1923-м. Уражвае сугучча твораў двух пісьменнікаў, якія жылі на супрацьлеглых баках планеты і стваралі настолькі тэматычна, стылістычна і атмасферна падобныя рэчы. Гэтае сугучча аўтар пастараўся перадаць у сваім мэшапе, наколькі добра гэта атрымалася – вырашаць чытачу. Па заканчэнні чытання раім таксама азнаёміцца з арыгінальнымі тэкстамі перамяшаных пісьменнікаў.

Поўны тэкст апавядання чытайце на ЛітРАЖы: http://litrazh.org/article/labirynty-bezymennaga-gorada

Шырма для "Амерыканкі"
партрэт
yozas_gubka
1. Калі ідзеш па вуліцы Гарадскі Вал у раёне прашпекта, то абавязкова продзеш каля непрыкметнага чатырохпавярховага будынка, які стаіць ушчыльную паміж двумя карпусамі Міністэрстава ўнутраных спраў і амаль нічым ад іх не адрозніваецца. Здаецца, што гэта звычайны адміністрацыйны будынак, у якім размяшчаюцца шматлікія кабінеты для супрацоўнікаў МУС ці КДБ. Але, насамрэч, у гэтым будынку хутчэй за ўсё няма ніводнага рабочага памяшкання апроч калідора, бо шырыня пабудовы ўсяго шэсць метраў. Гэты будынак толькі шырма для іншага вядомага мінскага будынка - СІЗА КДБ - які ў народзе мае назву "амерыканка".


Працяг +8 фотаCollapse )

Баранавічы 1930-х, каторыя мы страцілі
партрэт
yozas_gubka
Пост спецыяльна для kresy_arch

1. Толькі нядаўна, дзякуючы сайту 1871.by даведаўся, што ў Баранавічах у 1930-я пабудавалі не толькі радыёстанцыю ў стылі функцыяналізма але і грунтоўны будынак пошты і дом культуры з элементамі польскага манументальнага неакласіцызму канца 1930-х. Ніводны з гэтых двух будынкаў не захаваўся. Засталіся толькі фоткі (злева пошта, справа ў далечыні дом культуры):


Працяг +7 фотаCollapse )

Са святам:)
партрэт
yozas_gubka
Цэтлікі: ,

Мадэрновая архітэктура занядбанага краю
партрэт
yozas_gubka
Пост спецыяльна для kresy_arch

Архітэктура Беларусі ХХ стагоддзя цікавая тым, што на працягу двух перадваенных дзесяцігоддзяў наша краіна знаходзілася пад уплывам двух, як раней пісалі, ідэалагічна чужых архітэктурных школ: савецкай і польскай. Па выніках Рыжскай дамовы 1921 года Беларусь была падзелена – заходняя частка адышла ў склад Польскай Рэспублікі, на усходняй была ўсталявана савецкая ўлада. У БССР 1920-х гадоў спачатку развіваўся агульнасавецкі архітэктурны стыль канструктывізм, які з сярэдзіны 1930-х у адміністрацыйным парадку быў заменены на соцрэалізм. На заходняй часцы Беларусі змены архітэктурнай парадыгмы адбываліся натуральным чынам, але і там таксама можна абазначыць некалькі характэрных этапаў. У 1920-я ў новаадроджанай Польскай Рэспубліцы панаваў рамантычны нацянальны мадэрнізм, які абапіраўся на гістарычную і народную архітэктуру паўднёвых рэгіёнаў Польшчы. З пачатку 1930-х у польскую архітэктуру прыйшлі агульнаеўрапейскія павевы архітэктуры функцыяналізма, а напрыканцы дзесяцігоддзя Польская Рэспубліка, як і яе суседзі – Германія і СССР – узялася за манументалізм, які спалучаў рысы неакласіцызму і імперскі размах.

Ілюстрацыя 1. Міжваенны асабняк у Гродна. Фота: Уладзімір Садоўскі

Чытаць далейCollapse )