Уладзімір Садоўскі (yozas_gubka) wrote,
Уладзімір Садоўскі
yozas_gubka

Пружаны: у пошуках міжваеннай архітэктуры

Пост спецыяльна для kresy_arch

1. Мая імправізаваная экпедыцыя па захаду Беларусі ў пошуках міжваеннай архітэктуры "польскіх часув" працягваецца! І спонсар сённяшняга паста маё новае месца працы - БелЭнергаСецьПраект, дзякуючы якому я трапіў у камандыроўку ў Пружаны і трохі павывучаў архітэктуру гэтага горада:)


2. У прынцыпе, яскравай міжваенкі ў Пружанах мала, два самых адметных аб'екта - шматкватэрнікі 1920-х гадоў - знаходзяцца абодва на вуліцы Піянерскай. Адзін нядаўна перажыў кап.рамонт, іншы рамантуецца зараз. Пачну з адрамантаванага:


3. Гэта тыповы праект, прапанаваны для рэалізацыі ў 1925 годзе ў зборніку "Budowa domów dla urzędników państwowych w województwach wschodnich". Аўтар праекта - архітэктар Аляксандр Ранецкі (польск. Aleksander Raniecki):


4. Будынак у Пружанах захаваўся амаль у арыгінальным выглядзе, падчас нядаўняй рэканструкцыі была зменена канфігурацыя даху - складаны шматузроўневы дах замянілі на двусхільную страху:


5. Дом паводле аналагічнага праекту быў узведзены таксама в ўкраінскім горадзе Сарны, што ў часы Другой Рэчы Паспалітай да 1930 года знаходзіўся ў складзе Палесскага ваяводства з цэнтрам у Брэсце:


6. Дом Ранецкага ў Пружанах:


7. Планіроўкі першага і другога паверхаў з праекта. Цяжка ўявіць наколькі яны маглі памяняцца за гады эксплуатаці будынка. Першапачаткова дом прызначаўся для пражывання 4-х сем'яў, у савецкія часы з "панскага" будынка хутчэй за ўсё зрабілі камуналку:


8. Від з двара:


9. Аўтара другога дома я знайсці не змог, але па выгляду гты будынак таксама можна аднесці да тыповай польскай архітэктуры 1920-х:


10.


11. Від з двара - на бакавым фасадзе відаць захаваліся арыгінальныя ваконныя рамы ў дробны квадрацік:


12. У прынцыпе гэта уся грунтоўная мураваная міжваенка ў Пружанах, іншая забудова таго часу ў асноўным драўляныя індывідуальныя дамы. Проста насупраць шматкватэрнікаў размяшчаецца квартальчык з тыповых драўляных дамкоў, у наш час абкладзеных цэглай. Мабыць, у раёне цяперашняй Піянерскай у 1920-я была пабудавана у пэўным сэньсе урадавая калонія, не такая яскравая, як у Наваградку ці Брэсце, але тым не менш:


13. У гэтых зацэгленых дамках угадваецца тыповы праект драўлянага дома на 1 сям'ю тыпу "Персенкоўка" (названы так, відаць, у гонар аднаго з раёнаў Львова). Падобныя дамы будаваліся в украінскім Луцку


14. Домік на Піянерсай бліжэй:


15. Планіроўка "Парсенкоўкі" з альбому праектаў 1925 года:


16. Другі домік такога ж тыпу ў Пружанах:


17. Ёсць у горадзе яшчэ некалькі збудаванняў, падобных да тыпавых міжваенных дамкоў. Змяшчаюцца яны ўздоўж вуліцы Рыгора Шырмы:


18. Хата бляхай крыта, можа яшчэ з міжваенных часоў:


19. Бязлітасны сайдынг:


20. Вяртаючыся да Піянерскай вуліцы: месцамі яна выглядае так нібыта яе жыхары працуюць на нейкім прадпрыемстве, дзе вырабляюць керамічную дахоўку:


21. Нават на крывы сарай дахоўкі не пашкадавалі:


22. На гэтай жа вуліцы знайшоўся даўгі будынак падобны на даваенную драўляную школу абкладзеную цэглай:


23. У раёне Піянерскай знайшлося некалькі прыватных дамкоў па выгляду падобных на міжваенныя ці дарэвалюцыйныя:


24. Гэты нават з калонамі, выглядае па-закапанску:)


25. Калі пахадзіць па Пружанах, то можна знайсці шмат дамоў з прыкметамі міжваеннасці:


26. Вось таксама зялёненькі дом з калоннамі, але на ім вісіць ахоўная шыльда з надпісам што гэта будынак аптэкі 1828 году, вось як:


27. У раёне гэтай аптэкі знаходзіцца пружанская "зялёная міля":) Усе драўляныя дамы (ці толькі іх фасады) пафарбаваны аднолькавай зялёнай фарбай - відаць гэта наступствы мясцовых дажынак:


28. Здаля падумаў, што гэта бюст Пілсудскаму і падумаў, што мяне перанесла ў 1930-я, але аказалася, што гэта помнік Рыгору Шырме, беларускаму кампазітару, які ў Пружанах нарадзіўся і працаваў у міваенны час:


29. Яшчэ адна цудоўная архітэктурная знаходка чакала мяне на вуліцы яго імя:


30. Класічны міжваенны асабняк з элементамі "нацыянальнага мадэрнізму". Дата на франтоне - 1931 год:


31. Выгляд з двара:


32. Падазроны на міжваеннасць двухпавярховік, які можа быць проста адкапіталеным дарэвалюцыйным будынкам:


33. Прамысловая пабудова падобная на міжваенную:


34. Нешта падобнае на моцна перабудаваны міжваенны будынак:


35. Зрэшты, у Пружанах захавалася больш чырвонацаглянай дарэвалюцыёнкі чым міжваенкі. Далей некалькі фотак цікавых экзэмпляраў жылой і грамадскай забудовы:


36. Жылы дом:


37. Драўляная міжваенка (меркавана) і цагляная дарэвалюцыёнка:


38. Былая дваранская вучэльня другой паловы ХІХ ст.:


39. Два сіметрычных чырвонацагляніка з раёна былога дарэвалюцыйнага шпіталю:


40.


41. Візітная картка Пружан, прыгожы мадэрновы будынак меркавана пачатку ХХ стагоддзя ў цэнтры горада, які часцей фоткаюць нешматлікія турысты:)
Tags: kresy_arch, Заходняя Беларусь, Пружаны, архітэктура, падарожжы, фота
Subscribe

Posts from This Journal “kresy_arch” Tag

Buy for 10 tokens
Buy promo for minimal price.
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 6 comments