Уладзімір Садоўскі (yozas_gubka) wrote,
Уладзімір Садоўскі
yozas_gubka

Мястэчка Крывічы: былы райцэнтр былой Маладзечанскай вобласці

Канец 40-х, пачатак 50-х гадоў ХХ ст. на Беларусі - час альтэрнатыўнага адміністрацыйнага падзелу рэспублікі. Гэта цяпер мы ўсе прызвычаіліся да шасці абласцей з Мінскам і думаем, што так было заўжды. А насамрэч пасля вайны ўсё было крыху інакш. Пачнем з таго, што ў 1946 годзе Беларусь была падзелена на 12 абласцей, па 6 на заходнюю і ўсходнюю часткі. Баранавічы, Бабруйск, Пінск, Мазыр, Полацк і наша Маладзечна былі абласнымі гарадамі. Мала таго, раёнаў тады было ледзь не ў два разы болей, чым зараз. Таму многія, па-афіцыйнаму кажучы, пасёлкі гарадскога тыпу (а калі не па-афіцыйнаму - мястэчкі) раней былі цэнтрамі раёнаў. Гэта, напрыклад, Любча, Мір, Радашковічы, Тураў і канешне Крывічы, пра якія зараз пойдзе размова. У другой палове 50-х гадоў, калі па краіне прайшла хваля адміністрацыйнага перабудаванння і ўзбуйнення адміністрацыйных адзінак, большасць такіх мястэчак страціла свой раённы статус. Цяпер яны ўсяго толькі вялікія паселішчы на ўскрайках буйных раёнаў. І адзінае, што можа нагадаць аб іх "былой велічы" - гэта тыповая савецкая "райцэнтраўская" архітэктура.
Таму калі я ўпершыню патрапіў у Крывічы (цяпер Мядзельскі раён, Мінскай вобласці) і пабачыў будынак тутэйшай бальніцы, то не вельмі здзівіўся, што недзе ўжо бачыў такія формы. 



Так, шаноўнае спадарства, гэты будынак узведзены паводле таго ж самага праекту, што і цяперашні Маладзечанскі райвыканкам.

Не ведаю, ці простая была гэта рэч, перарабіць райвыканкам на бальніцу, але факт застаецца фактам: адміністрацыйны будынак з калонамі, порцікам і арыгінальным гербам БССР цяпер прымае ў сваіх сценах хворых. 
Насупраць цяперашняй бальніцы ў Крывічах месціцца іншы класічны савецкі будынак.

З тыповым савецкім дэкорам.

Як сцвярджае паўсцёрты надпіс на шкле ўваходных дзвярэй, тут працавала 2-ая раённая паліклініка. Цяпер будынак пустуе.

Апроч гэтага ў Крывічах з "райцэнтраўскіх" часоў застаўся тыповы дом культуры.

Будынак сапраўды раённага маштабу.

А вось так выглядаюць "райцэнтраўскія" вуліцы мястэчка.

Нездалёк ад царквы знаходзіцца грунтоўны будынак універмагу, але ўжо 70-х гадоў пабудовы. Не ведаю, што найшло на беларускія ўлады ў тыя гады, і чаму яны прыняліся "ўзбагачаць" мястэчкі абразчыкамі такой грандыёзнай па мясцовых мерках архітэктуры (падобны універмаг ёсць і ў г.п.Ілля, Вілейскага раёну), але цяпер памяшканні гэтага гандлёвага цэнтру з большага нічым не занятыя.

Але ўсё-ткі Крывічы - гэта яшчэ і цікавае беларускае мястэчка з гісторыяй, што сягае далёка ўглыб стагодзяў і не абмяжоўваецца толькі савецкім часам. У гэтым лёгка можна пераканацца, калі проста прайсціся па яго вуліцах.
 
Тут можна пабачыць сапраўдны местачковы кірмаш на перакрыжаванні асноўных вуліц. Я дык нават і не ведаў, што ў нашай глыбінцы яшчэ захаваўся такі від гандлю. 

Хапае ў Крывічах і сваёй арыгінальнай "манументальнай" архітэктуры апроч савецкай. Такіх двухпавярховікаў я нідзе яшчэ не сустракаў. 

А вось у гэтым доме, як казала жыхарка дома насупраць, у яе дзяцінстве знаходзілася самая сапраўдная турма. Нешта не надта верыцца, але ўсялякае магло быць.  

Безумоўна, галоўнай архітэктурнай дамінантай Крывічоў з'яўляецца касцёл святога апостала Андрэя і кляштар трынітарыяў.

Массіўны будынак узвышаецца над мястэчкам. 

На тэрыторыю кляштара можна патрапіць праз шыкоўную браму, на вяршыні якой знаходзяцца крыжы арыгінальнай формы.

Тэрыторыю касцёла агароджвае грунтоўны плот з суцэльнага камення, да якога не страшна што-небудзь прыхіліць.

Праз невялікае вакенца ў сцяне...

...можна зазірнуць у касцёльныя сутарэнні. 

Вось такія яны Крывічы - месца, дзе "райцэнтр" шчыльная пераплятаецца з "мястэчкам".
 
Але гэта не ўсё. Я буду не я, калі не пакажу вам тыя жэлезабетонныя жахі, на якія я натыкнуўся па дарозе на Крывічы:)
Вось прыкладам закінуты агракомплекс каля вёскі Язні.

А гэты бетонны саркафаг я проста не мог не аб'ехаць і нават зрабіў гак, каб пабачыць, што тут ёсць.

А ёсць (ці было) тут буйное сховішча ўгнаенняў і цягнікі, каб разгрузіцца, праязжалі наўпрост скрозь гэты будынак.

Аб складанасці перамяшчэння тэхнікі па тэрыторыі комплексу сведчыць арыгінальная схема руху.

Але і гэта яшчэ не ўсё. Можаце мяне павіншаваць, ці што, але я ў тых мясцінах упершыню пабачыў адкрытую звалку металалому:) Напэўна недзе сярод гэтай іржы хаваецца стывенакінгаўская Хрысціна:)

Цяпер усё. Дзякуй за ўвагу.

Tags: Заходняя Беларусь, Крывічы, падарожжы, фота
Subscribe

Buy for 10 tokens
Buy promo for minimal price.
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 6 comments