Уладзімір Садоўскі (yozas_gubka) wrote,
Уладзімір Садоўскі
yozas_gubka

Браслаў: у пошуках крэсовай архітэктуры

Originally posted by kresy_arch at Браслаў: у пошуках крэсовай архітэктуры
Браслаў за часамі Другой Рэчы Паспалітай быў цэнтрам аднайменнага павету Віленскага ваяводства. Тады ж у 1920-я адміністрацыйны цэнтр горада быў перанесены на захаднюю ўскраіну, дзе было ўзведзена шмат новых будынкаў. Да некаторых з іх прыклаў руку тэарэтык і практык мадэрновай польскай архітэктуры Юльюш Клос. Пад яго кіраўніцтвам у Браславе была пабудавана адна з цікавейшых урадавых калоній Заходняй Беларусі ў так званым "закапанскім" стылі.

1. Калонія на здымку 1930-х:
Brasłaŭ,_Kalonija._Браслаў,_Калёнія_(XX)

2. Калонія Ю.Клоса даволі добра захавалася, але на жаль сучасныя беларускія архітэктурныя тэндэнцыі не абышлі яе бокам. Будынак з цэнтра папярэдняга здымка пацярпеў, бадай, больш за астатнія - сайдынг, металапрофіль, поўны камплект. Тут цяпер знаходзіцца браслаўская раённая бібліятэка, а раней быў градскі клюб ці "dom narodowy" у польскай тэрміналогіі:
IMG_2501

3. Двухпавярговыя цагляныя шматкватэрнікі захаваліся значна лепш. У бліжэйшым да бібліятэкі зараз знаходзіцца райадзел міліцыі:
IMG_2494

4. Адзінае, што будынак падоўжылі ўлева:
IMG_2490

5. Другі шматкватэрнік застаўся жылым:
IMG_2480

6. Даволі тыповы для 1920-х двухпавярховік са скразным пад'ездам:
IMG_2476

7. Лесвічная пляцоўка:
IMG_2479

8. Побач з гэтым шматкватэрнікам знаходзіцца сац.адзел райвыканкама:
IMG_2481

9. Хутчэй за ўсё, раней гэта была сядзіба старасты:
IMG_2463

10. Будынак нагадвае тыповы (typ II-C) "дом старасты", якіх ёсць шмат на Заходняй Беларусі (напрыклад у Валожыне):
IMG_2467

11. Але гэта ўсё мураваныя пабудовы. Класічнымі "закапанскімі" домікамі лічацца драўляныя збудаванні. Іх у браславе два тыпа. Першы, жылы дом на две (ці чатыры) сям'і паводле праекта Юльюша Клоса:
IMG_2444

12. Такіх дамоў у Браславе чатыры штукі (і яшчэ чатыры захаваліся ў Глыбокім, але пра іх наступным разам):
IMG_2543

13. Гэты тып лёгка адрозніць па высокім даху і стылізаваным сонечным прамяням у цэнтры фасада...
IMG_2438

14. ... і па вялікай колькасці вокнаў рознага памеру і канфігурацыі:
IMG_2447

15.
IMG_2455

16. Апроч жылых дамоў, Клосам былі спраектаваны і два свіраны. У адным з іх зараз месціцца фірмовая рыбная крама:
IMG_2556

17. Акрамя уласна урадавай калоніі у Браславе захавалася шмат іншых пабудоў агульнага прызначэння. Самай вядомай з іх з'яўляецца, безумоўна, будынак павятовай адміністрацыі цяпер райвыканкам:
IMG_2539

18. На фота 1930-х:
Brasłaŭ._Браслаў_(1930)

19. Неакласічны порцік з калонамі - характэрная рыса пасляваенный савецкіх райвыканкамаў - у палякаў з'явіўся ўжо ў 1920-я (і хутка знік, выціснуты простакутнымі формамі функцыяналізма):
IMG_2557

20. Левае крыло:
IMG_2503

21. Правае крыло і від з двара:
IMG_2563

22. Зусім недалёка ад адміністрацыі у 1920-я, 1930-я была пабудавана школа (прыклады іншых польскіх школ Заходняй Беларусі тут і тут):
IMG_2513

23. Класічны П-вобразны будынак з калонамі...
IMG_2516

24. ... і жудасным сайдынгам:(
IMG_2521

25. Праз дарогу ад школы скахаваўся ў зарасцях і сайдынгу міжваенны (па віду) асабнячок:
IMG_2529

26. Яшчэ адна група пабудоў польскіх часоў знаходзіцца на вуліцы савецкай насупраць сквера. Па-першае, гэта дом дзе зараз знаходзіцца школа мастацтваў, а за савецкім часам месціўся райком партыі:
IMG_2572

27. Што тут было ў 1930-я я не ведаю, але мяркуючы па грунтоўнаму каменнаму аздабленню ўвахода нешта афіцыйна-адміністрацыйнае:
IMG_2568

28. Від з іншага боку:
IMG_2534

29. З двара:
IMG_2549

30. Наступны за жоўтым дом па вул.Савецкай аказаўся добра замаскіраваным функцыяналістычным "катэджам" з прыбудовамі пазнейшых часоў (я так думаю):
IMG_2574

31. Вось ён у поўны рост (характэрная рыса канструктывізма/функцыяналізма - жалезабетонная агародка на даху, што не нясе ніякай канструктыўнасці/функцыянальнасці, бо агарожвае чамусці толькі палову перыметра):
IMG_2578

32. Абшарпаны выгляд з двара:
IMG_2575

33. На вуліцы Савецкай, калі ісці на захад за будынак адміністрацыі можна пабачыць цікавую драўляную пабудову, ці то дзіцячы садок, ці то школа-інтэрнат. Я не упэўнены, што гэта міжваенка, але фотку пакіну:
IMG_2587

34. Іншая група міжваенных пабудоў сканцэнтравана на вуліцы Садовай уздоўж якой раней праходзіла галіна вузкакалейнай чыгункі. У першую чаргу гэта станцыйны будынак браслаўскай чыгункі:
IMG_2615

35. Пра яго ўжо пісалі ў суполцы - Браслав. Станционное здание узкоколейной железной дороги. А спадарыня barsun_life выклала ў сваім ЖЖ фотку вакзала 1930-х з фотархіву Браслаўскага музея:


36. Былы станцыйны будынак бліжэй:
IMG_2593

37. Цяпер гэта жылы дом:
IMG_2597

38. Трохі далей па вуліцы Садовай месцяцца два тыповых міжваенных аднасямейных дома. Адзін мае больш-менш арыгінальны выгляд:
IMG_2600

39. Другі рэканструяваны да непазнавальнасці:
IMG_2608

40. Хутчэй за усё гэта рэшткі другой урадавай калоніі, пабудаванай імаверна для чыгуначнікаў, хаця я магу памыляцца:
IMG_2599

41. Дарэчы, матывы польскага міжваеннага функцыяналізму прасочваюцца і ў больш сучасных браслаўскіх пабудовах (ці перабудовах):
IMG_2610
Tags: kresy_arch, Браслаў, Заходняя Беларусь, архітэктура, перапост, фота
Subscribe
Buy for 10 tokens
Buy promo for minimal price.
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 6 comments